Facebook Üzerinden Gerçekleşen Siber Zorbalıktan Gençleri Korumak

Siber zorbalık internet çağında büyüyen gençlerin başındaki en büyük bela. Gün geçmiyor ki siber zorbalık kurbanı olan gençlerin hayatlarında nasıl sorunlar açtığı duyulmasın. İnternet üzerinden aldıkları tehditler ve adlarında yapılan karalamalar yüzünden bunalım yaşayıp kendi canına kıyan gençlerden gün geçtikçe içine kapanarak başarısızlık girdabına sürüklenen pek çok gence dair haberler okuyabiliyoruz. Bu durum her geçen daha kaygılandırıcı bir hâl alıyor.

Belki bir gün artık kimse Facebook kullanmayacak ya da basitçe Facebook kapanacak ama yerini başka bir sosyal medyanın alacağı aşikar. Bununla birlikte siber zorbalık yüzünden yaşanan sorunların da asla sonu gelmeyecek. Çünkü dünyanın her yerine yayılan ve her an ulaşılabilen sosyal ağlar sağladığı bütün faydalara rağmen aynı zamanda dünyanın öbür ucundaki insanlara saldırmaya ya da birinin hayatını kalıcı şekilde yaralayabilecek görsellerin, paylaşımların yapılmasına zemin hazırlamaya devam edecek.

Birer ebeveyn olarak Facebook'un gençler üzerindeki etkisini kesinlikle hafife almamalısınız. Gençlerin gerçek kimlikleriyle dahil oldukları bu ağ, onların sosyal hayatlarının merkezini oluşturuyor. Belki yıllarca emek vererek kendilerine bir itibar oluşturmaya çalışıyorlar, kendilerini sosyal olarak kabul ettirmeye uğraşıyorlar. Kendilerini iyi hissetmediklerinde basitçe arkalarında bırakıp gidebilecekleri bir yer değil. Gerçek arkadaşlarıyla ya da onları fotoğraflarıyla, okudukları okullarla, yediği yemeklerle, kısaca hayatlarının her anıyla tanıyan insanlarla dolu. Üstelik siber zorbalık ilk olarak Facebook üzerinden gerçekleşse bile kolayca diğer taraflara yayılabiliyor ya da diğer kaynaklardan Facebook'a uzanabiliyor.. Çocuğunuza soyunma odasında çekilmiş görüntülerin olduğunu ve dediklerini yapmazsa bunu Facebook üzerinden yayacağına dair birinin tehditte bulunduğunu düşünsenize. Hâlâ yeterince ciddi bir durum olarak görünmüyorsa buna dakikalar içerisinde binlerce kişinin ilk paylaşılan fotoğrafı kendi profillerinde paylaştığını ekleyin.

1. Ebeveynlerin Facebook Hakkında Haberdar Olması Gerekenler

İlk olarak bilmeniz gereken şey Facebook'ta yaş sınırlaması olmasına rağmen bunun adeta göstermelik bir önlem olduğu. Sözde 13 yaş altındakilerin üye olmasına izin verilmezken doğum tarihine rastgele bir sayı girmekten çocukları alıkoyan hiçbir önlem yok. Ayrıca milyonlarca üyesi olan Facebook'taysa 13 yaş altındaki çocukların tek tek tespit edilip hesaplarının kapatılması mümkün olmuyor. 13 yaşındaki çocukların bile yalnız kalıp kendi kararlarını vermesi imkansızken daha küçük çocukların tek başlarına sosyal medyayı kullanmaları ve yabancılarla etkileşime girmeleri kesinlikle güvenli olmayacaktır.

Facebook paylaşımlar üzerinden ilerleyen bir sosyal ağ olduğu için çocukları olumsuz yönde etkileyebilecek birçok materyale ev sahipliği yapar. Yetişkinlerin çocukların görebileceğini düşünmeden yaptığı paylaşımlardan kötü niyetli kullanıcıların zararlı yazılımları dağıtmak için kasti paylaşımlara ya da çocukların birbiriyle dalga geçmek için paylaştıkları ama aslında siber zorbalık olan paylaşımlara kadar bir yığın olumsuz etki sayılabilir.

Facebook insanların birbirinin yüzüne söyleyemeyeceği şeyleri paylaşmasına izin verir. Üstelik bunun rahatlıkla başkaları tarafından desteklenmesine yol açar. Örneğin birinin karşısındaki rencide edecek mesajı bir anda yüzlerce kişi tarafından beğenilebilir. Normalde bu zorbalığa karşı çıkacak ve kendisini korumaya çalışacak çocuklarsa bunun diğer insanlar tarafından desteklendiğini gördüğünde bu olayın haklı bir şekilde başlarına geldiğini düşünerek yalnızlaşmaya başlarlar.

Milyonlarca sahte profil Facebook'ta cirit atmaktadır. Gerçek kimlikler gizlendiğinde başkalarına saldırmak daha kolay olduğu için çocuğunuzun arkadaşı olan bu kişilerin sırf keyfiyetten, kasti olarak çocuğunuza zorbalık yapmaları ya da onları suistimal etmeleri kolaydır. İnternetten bulunabilecek görseller ile sapıkların sanki iletişim kurdukları gençlerin yaşındaymış gibi davranarak onları tuzağa düşürmeleri uzun süredir karşılaşılan bir durum. Bu yöntemle ailelerin haberi olmadan kandırılarak cinsel istismara uğrayan birçok çocuk var.

2. Ebeveynlerin Yapabilecekleri

Facebook kendisini geliştirip yukarıda saydığımız olumsuzlukları ortadan kaldırmak için yeni önlemler almasına rağmen alınan önlemlerin büyük çoğunluğu ancak hesap sahibinin bilinçli bir kullanıcı olmasıyla etkili olur. Örneğin sunulan birçok gizlilik ayarının bilinçli bir şekilde ayarlanması gerekir; ama çocuklar bunları önemsemezler.

Çocuğunuzla işbirliği yaparak birçok olumsuzluğun önüne geçebilirsiniz. Bunları maddeler halinde şu şekilde sıralayabiliriz:

• Bilgisayarların ve mobil cihazların ekranlarını yetişkinler tarafından rahatça görebilecek şekilde yerleştirin, tutulmasını sağlayın.
• Facebook hesabına ondan önce siz giriş yaparak o oturum sırasında görecekleri mesajları ve paylaşımları önceden kontrol edin.
• Çocuklarınızın kişisel bilgilerini nasıl doldurduklarını, nasıl profil fotoğrafları çektiğini kontrol edin.
• Çocuklarınızla Facebook üzerinden arkadaş olun ve hesabınızın herhangi bir şekilde filtrelenmediğinden emin olun.
• Çocuğunuzun ve sizin gerçekten tanımadığı kişilerle arkadaş olmasına, arkadaş olarak kalmasına izin vermeyin. Tanımadığı kişilerden mesaj alma özelliğini kapatın.
• Çocuğunuzun siber zorbalık kurbanı olduğunu anladığınız anda detaylı ekran görüntüleriyle bunu resmi makamlara bildirin.
• Çocuğunuzun başına gelen durumun geçici bir şey olduğunu sakince açıklayın ve ona ihtiyacı olacak desteği verin.

Srumlu birer anne baba olarak çocuğunuz yukarıda yöntemlere uyum sağlamak istemiyorsa bile Facebook kullanımını takip etmenizin gerektiğini unutmayın. Sizinle işbirliği içerisinde olmayan çocuklarda bu durum hiç kolay olmayacağı için ebeveyn kontrol özelliklerine sahip, fark edilmeden çalışan casus uygulamalardan yardım almanız gerekebilir. Çocuklarınızın internet ve Facebook kullanımları sırasında sürekli yanında duracak biri yoksa bu uygulamaların raporlama ve uyarı özellikleri size ihtiyacınız olan bilgiyi sağlayacaktır.